Welkom bij Plastische Chirurgie Gesnapt, de podcast waarin we een realistische blik werpen op de wereld van plastische chirurgie. Wij zijn Nicholas Wilssens en Margot Den Hondt, beide erkend plastisch chirurg en zaakvoerder van PUUR kliniek in Rotselaar. En met deze podcast willen we plastische chirurgie begrijpelijk maken en dichter bij jou brengen.

Naast ons werk in PUUR kliniek is Nicholas ook actief in het Sint-Trudo Ziekenhuis in Sint-Truiden, terwijl Margot haar expertise inzet in het Ziekenhuis Oost-Limburg in Genk en Lanaken. We bespreken openhartig onze ervaringen, beantwoorden jouw vragen en delen inzichten over wat plastische chirurgie écht inhoudt.

Bezoek onze website www.plastischechirurgielimburg.be of puurkliniek.be voor meer informatie. Of volg ons op Instagram en Facebook via @art_in_surgery en @puurkliniek. Laten we samen de wereld van plastische chirurgie verkennen. 

​

 Een bovenste ooglidcorrectie is een van de meest uitgevoerde ingrepen die wij doen als plastic chirurg. En we merken dat die operatie ook steeds meer uitgevoerd wordt, dat het taboe er rond wat verdwijnt. Maar op dezelfde manier, doordat het wat minder mysterieus wordt en er meer mensen die ingreep laten uitvoeren, wordt er - zeker terecht - ook meer gesproken over de kostprijs van deze operatie.

 

Ja, en precies daarover is er eigenlijk wel nog heel veel verwarring, want hoe kan het dat je op één plaats soms een relatief lage prijs ziet, terwijl elders het bedrag duidelijk hoger is? Is dat dan puur marketing? Betaal je voor luxe? Betaal je voor een naam? Of betaal je voor iets wat je als patiënt niet meteen ziet, maar wat je misschien wel kan voelen? Voelen in veiligheid, in begeleiding, in het resultaat, in de opvolging nadien? Daar hopen we jou eigenlijk met deze podcast een beetje wijzer in te maken.

 

Ja, het is onze bedoeling om jou wat dingen mee te geven die je zeker bij jouw behandelaar dient na te vragen alvorens de stap te zetten. Dingen die je mee in rekening dient te nemen als je twee behandelaars bijvoorbeeld met elkaar gaat vergelijken.

 

En het eerste verschil, de basis, is het een operatie die wordt uitgevoerd met nomenclatuur versus zonder nomenclatuur in het Belgische systeem. Een bovenste ooglidcorrectie komt in België alleen in aanmerking voor terugbetaling als er sprake is van, met een moeilijk woord, dermatochalasis of een teveel aan huid van het bovenste ooglid, blefarochalasis, die functionele hinder veroorzaakt. En daarbij dient aan vrij strikte voorwaarden voldaan te zijn.

 

Ja, het is zelfs zo dat in de huidige wetgeving en volgens de huidige RIZIV nomenclatuur, dat we vooraf al het akkoord van de advisorend geneesheer van de mutualiteit moeten aanvragen. En die aanvraag, daar moet wel redelijk wat in zitten. Daar moet een gezichtsveldonderzoek in zitten, dat uitgevoerd werd door de oogarts, waarbij wordt nagegaan in welke mate jouw gezichtsveld beperkt is door het teveel aan huid.

 

En daar moeten ook foto's in zitten, een fotografische documentatie, waaruit duidelijk blijkt dat het bovenste ooglid, of dat de huidplooi, een aanzienlijk deel van je pupil gaat bedekken, of toch het gezichtsveld in belangrijke mate gaat beperken. Ja, en als je graag meer weet over die voorwaarden in België dan kan je eens luisteren naar podcast 65, waar we dat meer in detail uitleggen.

 

Nu, als de ingreep geen therapeutisch of geen functioneel doel heeft, maar als het jouw vraagstelling is om de blik frisser, opener, jonger te maken, dan spreken we over een esthetische bovenste ooglidcorrectie. En dan wordt er geen nomenclatuur gebruikt, dan is er geen tussenkomst van het ziekenfonds.

 

Ja, dan is er dus inderdaad geen terugbetaling via de klassieke medische weg van de mutualiteit. En dan valt de ingreep dus onder de esthetisch chirurgie. Nu, in België betekent dat, dat je dus niet alleen de ingreep zelf dient te betalen, maar dat daar ook nog een bedrag van 21% BTW bij komt.

 

Ja, want er is wel degelijk een BTW-vrijstelling als het over medische handelingen gaat. Maar die vrijstelling is dus inderdaad beperkt tot enkel het functionele, het medisch noodzakelijke deel, als er echt een therapeutisch doel is. Ja, en dat is dus waar eigenlijk de echte prijsdiscussie of de prijsverschillen, waar dat allemaal begint. Want vanaf dan betaal je als patiënt niet zozeer meer voor overtollige huid die weggehaald wordt, maar voor veel meer dan dat.

 

Je betaalt voor een hele keten van expertise, van infrastructuur, van uitvoering, van begeleiding, van verantwoordelijkheid, van bereikbaarheid. Alles wordt mee in rekening genomen en dat kan allemaal een rol spelen in het uiteindelijk bepalen van de prijs.

 

Ja, en daar mooi op aansluitend is het tweede punt dat mee bepaalt wat de kostprijs is; dat is de ervaring van de chirurg en van het team. Waarschijnlijk gaat dat de belangrijkste prijsbepaler zijn. Niet alleen de ervaring van de chirurg zelf, maar ook die van het volledige team er rond.

 

Een arts die veel bovenste ooglidcorrecties uitvoert, gaat niet alleen een routine ontwikkelen in de operatie zelf, in die technische uitvoering, maar ook in het juist doseren. Hoeveel huid mag je wegnemen? Hoeveel dien je ter plaatse te laten? Hoe ga je om met asymmetrie? Hoe voorkom je dat er een uitgeholde blik ontstaat?

 

Hoe herken je of er een onderlinge ptose is, of een wenkbrauwprobleem dat niet gewoon vraagt om huid op het bovenste ooglid weg te nemen? Ja, en die kost, van die ervaring, dat zit dus niet alleen in het feit dat de operatie misschien technisch sneller kan. Het kan bijvoorbeeld ook zitten in het beter omgaan met bepaalde zaken die bij de ingreep horen.

 

Bijvoorbeeld een asymmetrie, te veel of te weinig huid weggenomen, meer last van droge ogen, littekens die meer opvallen, een blik die er meer geopereerd uitziet, hoe meer ervaring de behandelaar heeft, hoe minder kans op al deze dingen. Ja, wat logisch is, bij minder ervaren artsen komen zaken zoals een asymmetrie, een overcorrectie, een ondercorrectie, patiënten die minder tevreden zijn, in het algemeen meer voor.

 

En daarstraks hebben we het ook al gezegd, ook het team is dus deel van de kostprijs. Een ervaren verpleegkundige, een ervaren OK-assistent ziet details die het verschil maken. Zowel in voorbereiding, in steriel werken, in het brengen van rust tijdens de ingreep, zowel voor de patiënt als voor de chirurg, in het helpen bij de nazorg, de juiste instructies geven voor nazorg.

 

Een goedkopere prijs kan dus ook gewoon betekenen dat er minder ervaren ondersteuning aanwezig is. We zien dat bijvoorbeeld heel hard terugkomen in de esthetische klinieken die deze operaties eigenlijk en masse aanbieden. En vaak zien we dat dat met een heel hoog verloop van chirurgen is in die organisaties. Waar we de indruk hebben dat de chirurgen vaak nog heel jong zijn en weinig ervaring hebben, en meer ervaring willen opdoen. Maar ja, het complicatierisico is er dan ook naar, natuurlijk. Ja, en het wordt al helemaal delicaat als het proces van patiëntenselectie en het informeren van de patiënt volledig losgekoppeld wordt van de chirurg die dan de uiteindelijke operatie gaat uitvoeren of dient uit te voeren, als je deel uitmaakt van zo'n organisatie.

 

Correct. Nu, dat brengt ons bij het derde punt. Waar je als patiënt op moet letten, het is niet alleen de ervaring van de arts die meespeelt, maar ook de training die hij of zij heeft genoten. En dat is een hele belangrijke, want dat is absoluut geen detail.

 

In België bijvoorbeeld is plastische chirurgie een erkende discipline. Het heeft een lange opleiding, een gestructureerde opleiding, bijvoorbeeld na het artsendiploma volgt er nog minimaal twee jaar algemene heelkunde, gevolgd door vier jaar plastische chirurgie in erkende opleidingsdiensten. Vaak worden daarna nog enkele jaren fellowships uitgevoerd. En dat aantal jaren training, dat is ook nodig voor zo'n complexe chirurgie van het aangezicht.

 

Als we dat bijvoorbeeld gaan vergelijken met oftalmologie, dan bedraagt de gespecialiseerde opleiding in België vier jaar. En dat betekent dan niet dat een oogarts niet bekwaam zou zijn om ooglidchirurgie uit te voeren. Maar voor een zuivere esthetische ooglidcorrectie, draait het niet zozeer alleen om het oog als orgaan. Het draait ook om huid, het draait om littekenkwaliteit, weefselbalans, verhoudingen in het gelaat, de symmetrie, de harmonie van het bovenste gelaat.

 

En het is juist dat bredere esthetische kader dat toch wel echt het kernterrein van de erkende plastisch chirurg is. Ja, we hebben het daarstraks al eens gezegd, een patiënt die te veel huid lijkt te hebben op de bovenste oogleden kan in werkelijkheid een heel ander probleem hebben, zoals last van een afzakken van de wenkbrauw, een asymmetrie, een volumeverlies van de weefsels aan de binnenkant of een combinatie. En een arts met een brede esthetisch, maar ook reconstructieve chirurgische gezichtstraining gaat vaker vertrekken vanuit de vraag 'hoe komt het dat de blik zwaar is', je kijkt verder dan de ogen, niet alleen waar je huid kan weghalen, maar uitzoomen en kijken naar het gezicht in zijn geheel. En dat verschil zie je niet in het evalueren van een kostprijs, maar dat zie je wel in het evalueren van een eindresultaat.

 

Ja, en als we nog een beetje breder gaan kijken, gevaarlijker is dat ook steeds meer en meer esthetisch artsen en esthetisch chirurgen deze ingreep beginnen uitvoeren. En de Belgische wetgeving slaagt er voorlopig niet in om dat aan banden te leggen en meer duidelijkheid te scheppen. Want de meeste patiënten kennen eigenlijk het verschil niet tussen een plastisch chirurgi en een esthetisch chirurg. Maar dat verschil is eigenlijk heel groot. Dat verschil is gigantisch.

 

Plastisch chirurg is een beschermde titel. Die krijg je alleen maar nadat je de opleiding, dus die lange, moeilijke training en specialisatie, nadat je die succesvol hebt voltooid. Dan pas mag je aan je deur een bordje hangen waarop plastisch chirurg staat.

 

Esthetisch chirurg daarentegen? Wel, elke chirurg mag dat aan zijn deur hangen. Die titel is niet beschermd dus dat wil zeggen een chirurg die is opgeleid om bloedvaten of spataders te opereren, maar dan plots zin heeft in iets anders, die kan gewoon oogleden beginnen opereren, die kan gewoon aan zijn deur een bordje esthetisch chirurg hangen zonder training, zonder iets te moeten voorleggen waaruit blijkt dat hij of zij daar bekwaam voor is, dat hij die ingreep beheerst.

 

Dus ja, we kunnen niet genoeg benadrukken hoe belangrijk dat is. Stel die vraag ook expliciet aan je behandelaar. Welke training heb je gehad? Wat is je erkenning? Nu, een kleine tip. Een plastisch chirurg zal je altijd herkennen aan het RIZIV-nummer dat hij of zij heeft. Dat gaat eindigen op 210. Als dat niet het geval is, dan is het geen plastisch chirurg.

 

Als je hier nog meer over wil weten, kan je ook nog eens naar onze podcast nummer 5 luisteren. Daar komen we nog eens uitgebreid op dit allemaal terug. En op dezelfde manier is de term plastische chirurgie ook niet beschermd. Dus ook daar dien je mee op te letten. Als iemand zegt dat hij gespecialiseerd is of ervaring heeft in plastische chirurgie, wil dat niet noodzakelijk zeggen dat die persoon een plastisch chirurg is.

 

Een vierde reden waarom de kostprijs kan verschillen, dat gaat over nazorg. Een ooglidcorrectie stopt niet als de hechting erin zit en als het verband gemaakt is of de plakkertjes gekleefd zijn. De eerste dagen, de eerste weken na de operatie, die zijn essentieel voor genezing, voor comfort, voor wondzorg, voor zwelling, voor evolutie van het litteken en ook voor tijdig herkennen van problemen.

 

Dat lijkt heel vanzelfsprekend maar in de praktijk verschillen prijzen enorm. En dat heeft er ook mee te maken dat bij sommige aanbieders nazorg inbegrepen zit in de kostprijs. En dan denken we aan wondcontroles, aan het toedienen van LED-therapie, lymfedrainage voor vochtafvoer, enzovoort. Dat zijn allemaal zaken die je ook mee in rekening dient te brengen als je prijzen begint te vergelijken.

 

Andere zorgverleners werken bijvoorbeeld met een basisprijs voor de ingreep maar rekenen dan een bijkomend bedrag aan voor de raadpleging, voor extra materiaal of voor latere correcties. Dus allemaal zaken om na te vragen als je een kostprijs kent.

 

Wat ook kan verschillen van behandelaar tot behandelaar is hoe bereikbaar hij of zij is. En dat is iets dat patiënten vaak onderschatten. Tot er natuurlijk thuis iets gebeurt. Een asymmetrie die plots opvalt, of een bloeding. Of gewoon een kleine vraag over het verzorgen van de wonden, wat onzekerheid over zwelling. Bij esthetische chirurgie betaal je niet alleen voor een handeling, voor de akte.

 

Maar je betaalt ook een stuk voor de service, voor de beschikbaarheid, voor de verantwoordelijkheid die de behandelaar heeft. En dat is in heel veel praktijken heel uiteenlopend. Bij sommigen is er een heel duidelijk aanspreekpunt. Heb je een rechtstreeks telefonische bereikbaarheid, een snelle respons, laagdrempelige controles.

 

Terwijl anderen net veel afstandelijker gaan werken. Je komt terecht in een algemene mailbox die soms dagen niet geopend wordt. Je komt terecht op een callcenter waar ze de eigenlijke behandelaar niet kunnen bereiken. Heel weinig controles ook als je er expliciet om vraagt. En ja, dat verschil kost geld.

 

En ergens ook terecht. Want artsen, teams, die echt bereikbaar zijn, die voorzien daar tijd voor, die voorzien daar systemen voor, die voorzien daar personeel voor, om die continuïteit ook te kunnen garanderen. Dus evenzeer iets om na te vragen.

 

Een zesde, Is de prijs transparant? Is de prijs volledig ja of nee? Is alles inbegrepen ja of nee? Bij esthetische chirurgie dien je dus altijd na te gaan wat exact inbegrepen is, omdat er geen tussenkomst is van het ziekenfonds bij handelingen, bij raadplegingen. Als je denkt aan zo'n operatie, welke kosten zitten daar bijvoorbeeld inbegrepen? Dat gaat onder andere bestaan uit het ereloon van de chirurg, de kost van het ziekenhuis of van de faciliteit, de anesthesie, de medicatie, de medische testen. Het gebruikte materiaal, de infrastructuur, het personeel, dat zijn allemaal zaken die in dat bedrag aanwezig zijn. Het ereloon van de chirurg, de expertise, de opleiding. En is het bedrag inclusief of exclusief BTW? Want 21% erbij, dat is natuurlijk ook nog een heel omvangrijk bedrag dat erbij komt. Is het een all-in prijs of is het een vanaf-prijs? Of zijn er nog andere zaken die erbij komen nadien? Allemaal dingen om mee te nemen in de vergelijking.

 

Een zevende punt waar vaak ook rekening mee wordt gehouden bij het opstellen van de kost van zo'n operatie, is de infrastructuur en de veiligheidsstandaard van de setting van de operatie. Ook al gebeurt deze ingreep vaak onder lokale verdoving, gebeurt dat ambulant, dus dat wil zeggen dat je binnenkomt en één à twee uur later terug naar huis gaat, de setting blijft wel heel belangrijk.

 

Een goede steriliteit, professioneel materiaal van de hoogste kwaliteit, veiligheidsprocedures, kwaliteitsstandaarden, ja, dat is er niet voor niks, dat heeft zijn waarde, dat zorgt ervoor dat de zorg veilig kan verlopen, dat er minder kans op complicaties is, een hogere kans op mooie resultaten. Maar die kosten allemaal wel geld als de arts die allemaal wil volgen, allemaal wil respecteren.

 

De belangrijkste zaken waar we dan aan denken, dat is enerzijds het materiaal. Het chirurgisch materiaal dat gesteriliseerd wordt, dat is duur materiaal. Dat zijn ook zaken die bijvoorbeeld op Alibaba te verkrijgen zijn. We hoeven er geen tekening bij te maken dat het verschil in kwaliteit enorm kan zijn.

 

Verder zijn er voor zo één ingreep heel wat steriele materialen die gebruikt kunnen worden, maar ook moeten weggesmeten worden nadien. Althans dat is toch de bedoeling, of dat dat dan altijd overal gebeurt, is nog maar de vraag. Hoeveel steriele afdekdoeken gebruikt worden, dat is natuurlijk geen vaste waarde. Je kiest dat als behandelaar en je moet daar ergens zelf de afweging maken.

 

Wat vind ik veilig en wat niet. Het steriliseren is een duur proces, maar opnieuw, niet steriliseren of onvoldoende steriliseren, dat is ook weer een keuze die je maakt en dat heeft zijn weerslag op de kwaliteit van je zorg.

 

En dan de operatieruimte zelf, dat kan gaan van een behandelkamer tot echt een ruimte met een luchtbehandeling die ervoor zorgt dat er minder bacteriën in de ruimte zijn, dat de ruimte sterieler is, maar ook dat weer heeft zijn kostprijs.

 

Een ander is ook bijvoorbeeld de hechtingsdraad. Er zijn verschillende producenten op de markt. De een in onze ogen als chirurgen beter dan de andere, maar ook vaak duurder dan de andere. En we zien toch dat daar ook heel vaak gekozen wordt voor goedkopere draad, maar die dan iets lastiger te hanteren zijn. Maar als chirurg heb je natuurlijk niet graag dingen die lastiger te hanteren zijn. Je kan alleen maar het best mogelijke resultaat bereiken als al je stappen, als al je producten ook van de best mogelijke kwaliteit zijn. 

 

Een andere gaat over de techniek van verdoving, de anesthesie. Dat kan onder plaatselijke verdoving zijn, wat klassiek bij een bovenste ooglidcorrectie het geval is, maar niet altijd. Soms wordt het ook uitgevoerd onder sedatie. Sommige patiënten vragen voor een echte anesthesie, in slaap gaan. Dat betekent dat er ook een anesthesist aan te pas komt, waar uiteraard ook een kostprijs aan vasthangt. En dat heeft dan ook meteen implicaties op de locatie waar zo'n ingreep wordt uitgevoerd. Als er ook een setting dient te zijn voor anesthesie, gaat ook de omvang van de hele techniciteit en de infrastructuur daar vele malen uitgebreider mee worden.

 

Nog voor er ook maar één insnede in jou als patiënt is gezet, zijn er eigenlijk al zaken die bepalend zijn voor de kostprijs van die operatie. Namelijk bijvoorbeeld alles wat voor de operatie gebeurt, de preoperatieve analyse, de kwaliteit daarvan, is ook heel bepalend voor wat jouw uiteindelijke ingreep zal kosten.

 

Goede esthetische chirurgie begint al lang voordat de eerste incisie gemaakt is. Een goede intake, waarbij er niet alleen beoordeeld wordt hoeveel huid er nu te veel is, maar ook bijvoorbeeld, heb je droge of vochtige ogen? Kan je de ogen goed sluiten? Wat is de positie van de wenkbrauwen? Zijn er asymmetrieën? Zo ja, waar en hoe sterk?

 

Wat zijn de verwachtingen? En kunnen we die verwachtingen waarmaken? Dat vraagt allemaal zijn tijd. Daarnaast komt nog dat ook het informeren van de patiënt, dat dat acte is die vaak heel veel tijd vraagt. Maar het is net, door dat goed informeren, dat de risico's op problemen, dat de risico's op complicaties verminderd worden en dat de patiënttevredenheid toeneemt. Maar die tijd heeft een prijs.

 

En Margot heeft daarnet ook al gezegd, er zijn klinieken waar je op gesprek gaat en waar je zelfs niet eens een arts ziet in het begin. Of dat je een arts ziet die jou dan uiteindelijk niet gaat opereren en dus ja, je bent daar een nummertje, een van de zovele. En dat werkt misschien wat efficiënter, maar in onze ogen doet dat de kwaliteit van heelkunde de kwaliteit van zorg wel enorm afnemen.

 

Ja, en dan een laatste om mee rekening te houden. Wat gebeurt er als het resultaat een bijsturing vraagt? Ook iets om op voorhand met jouw behandelaar af te spreken en na te vragen hoe dat de regeling is als er na de ingreep correcties noodzakelijk zijn, medisch noodzakelijk dan wel esthetisch gewenst.

 

Welke correcties wel, welke niet? Hoe lang na de operatie? Allemaal zaken om na te vragen. Je zal het ondertussen wel al begrepen hebben, een bovenooglidcorrectie lijkt misschien een kleine ingreep, maar het zit wel letterlijk in het centrum van je gezicht. Het resultaat is zo belangrijk dat dat goed is.

 

En je ziet het zelf elke dag in de spiegel. Iedereen kijkt ernaar wanneer ze je aankijken. Dan is het aangewezen om je niet alleen door de kostprijs te laten leiden als je een behandelaar kiest. Je hoeft jezelf niet zozeer de vraag te stellen, wat kost dat? Of toch niet als eerste vraag. Een betere vraag om te stellen is, wie gaat mij opereren?

 

Welke opleiding heeft hij of zij genoten? In welke context word ik behandeld? Welke opvolging is er voorzien? Hoeveel verantwoordelijkheid voor het resultaat draagt de behandelaar? Dat zijn allemaal zaken waar je voor de operatie aan moet denken, die je voor de operatie dient te bespreken.

 

Ja, dus dingen om na te vragen aan jouw arts. Wat is inbegrepen in de prijs? Is nazorg inbegrepen? Is opvolging, zijn littekenbehandelingen inbegrepen ja of nee? Wat is de opleiding? Wat is de titel van jouw behandelaar? Is de prijs inclusief BTW, exclusief BTW? Heb je een tussenkomst van het ziekenfonds? Dus is de ingreep medisch dan wel esthetisch van aard?

 

En ook niet onbelangrijk, en misschien wel de belangrijkste? Zoek vooral iemand bij wie je je oprecht goed voelt, waar je ook voelt dat je terecht kan.   📍 Want dat is zo belangrijk, zo ontzettend belangrijk, dat de arts-patiënt-relatie juist zit. Want het is een weg die je samen aflegt. Dus het is belangrijk dat je kan vertrouwen op elkaar.

 

Dank je wel om te luisteren. Tot de volgende keer. Daag!