Welkom bij Plastische Chirurgie Gesnapt, de podcast waarin we een realistische blik werpen op de wereld van plastische chirurgie. Wij zijn Nicholas Wilssens en Margot Den Hondt, beide erkend plastisch chirurg en zaakvoerder van PUUR kliniek in Rotselaar. En met deze podcast willen we plastische chirurgie begrijpelijk maken en dichter bij jou brengen.

Naast ons werk in PUUR kliniek is Nicholas ook actief in het Sint-Trudo Ziekenhuis in Sint-Truiden, terwijl Margot haar expertise inzet in het Ziekenhuis Oost-Limburg in Genk en Lanaken. We bespreken openhartig onze ervaringen, beantwoorden jouw vragen en delen inzichten over wat plastische chirurgie écht inhoudt.

Bezoek onze website www.plastischechirurgielimburg.be of puurkliniek.be voor meer informatie. Of volg ons op Instagram en Facebook via @drdenhondt.drwilssens en @puurkliniek. Laten we samen de wereld van plastische chirurgie verkennen.

 

Welkom terug! Vandaag gaan we een heel intiem gesprek voeren. Althans, toch een gesprek over de intieme delen van het vrouwelijk lichaam en welke vragen wij als plastisch chirurg daar zoal over krijgen.

 

Ja, en we willen het in deze podcast graag hebben over de indicaties voor een schaamlipcorrectie. Wat meer uitleg geven bij de operatie zelf en het herstel. En ook de mogelijke complicaties. Maar dan willen we daarna het toch ook nog wel even hebben over de controverse die er bestaat rond een schaamlipcorrectie. Die discussie willen we zeker niet uit de weg gaan. En waar dan de verantwoordelijkheid ligt van de chirurg in dit hele beslissingsproces.

 

Misschien al eerst even een misverstand de wereld uit helpen. Veel mensen spreken over vagina of vragen ons naar vaginale correcties, maar eigenlijk wordt hiermee eigenlijk vaak de vulva of de schaamlippen bedoeld. En het onderscheid zit hem in; de vulva is alles wat uitwendig zichtbaar is, zijnde de grote schaamlippen, de kleine schaamlippen, de kap van de clitoris of de clitoral hood, de clitoris zelf en de ingang van de vagina, terwijl de vagina zelf het inwendige kanaal is.

 

Ja, en vandaag gaan we ons voornamelijk toespitsen op de chirurgische behandelingen. En dan gaat het voornamelijk over de labiaplastie of de schaamlipcorrectie. En dat is dus eigenlijk een ingreep aan de grote of kleine schaamlippen, voornamelijk de kleine, en niet aan de vagina zelf. Nu, in de overgrote meerderheid van de gevallen gaat het om een reductie van de labia minora, dus van de kleine schaamlippen, een verkleining.

 

Maar het kunnen ook correcties zijn aan grote schaamlippen of aan de clitoral hood. Er is daarnaast ook een veelheid aan niet-chirurgische behandelingen. Denk maar aan een filler zoals de G-shot of PRP behandelingen, laserbehandelingen, radiofrequentie behandelingen en ga zo maar door. Maar dat gaan we misschien houden voor een van de volgende afleveringen.

 

Ja, vandaag focus op de chirurgie. Nu, waarom komen vrouwen naar ons met de vraag naar een schaamlipcorrectie? Dat kan zijn om esthetische redenen. Dat kan zijn omwille van een functionele indicatie. Maar dat kan ook zijn na een bevalling of posttraumatisch.

 

En als we over esthetisch spreken, dan gaat het voornamelijk over vrouwen die niet tevreden zijn met hoe de schaamlippen eruitzien. En meestal vinden ze daarbij de binnenste schaamlippen te groot, waardoor deze patiënten een gevoel van schaamte ervaren, van onzekerheid, waarbij ze vaak seksuele contacten gaan vermijden, gaan ontwijken, maar ook ongemakken voelen en zien in lingerie of in badkleding. En wat dat daar wel een heel belangrijke rol in speelt, is een vergelijking op sociale media.

 

En dat is wel een interessant gegeven, want de grootte van de kleine schaamlippen varieert ook gewoon enorm. Veel vrouwen denken dat ze afwijkend zijn, terwijl ze anatomisch gezien volledig normaal zijn. Normaal betekent een bijzonder ja, betekent een heel breed spectrum aan grootte en vorm van de schaamlippen.

 

Nu, naast esthetische bezwaren zijn er ook wel degelijk functionele indicaties, hè. En vaak wordt dat wel wat onderschat. Bijvoorbeeld bij het sporten zoals fietsen of paardrijden of lopen kan er door een hypertrofie, dus eigenlijk door te grote binnenste schaamlippen, kan er wrijving ontstaan waardoor dat er ook echt wel wondjes en pijn en last ontstaat.

 

En ja, dat kan natuurlijk vervelend zijn. Een ander is bijvoorbeeld, bij het dragen van bepaalde kledij, zoals een strakke jeans of sportkledij of badkleding, kan het ook vervelend zijn. Seksuele activiteit kan belemmerd zijn, door een gevoel van inklemming of een trekkend gevoel of irritatie. En wat we ook soms horen is dat er bepaalde bezwaren zijn wat betreft hygiëne. Dus sommige vrouwen ervaren echt terugkerende irritatie of vochtretentie in de plooitjes van die schaamlippen. En ook dat kan een reden zijn om ons te komen vragen om daar iets aan te doen.

 

Ja, en dan die derde reden, naast esthetisch of functionele last, is dus na een bevalling of na een trauma bijvoorbeeld. Dan denk ik aan littekenvorming na een knip bij een bevalling of een scheur die ontstaat na de bevalling. Of als er een scheurwonde is, een wonde van eender welke aard die asymmetrisch geneest. En die groep wordt wel vaak vergeten in discussies.

 

Nu, laten we het even hebben over de ingreep zelf. En het eerste en wel een belangrijk aspect is de verdoving. In principe voor ons als chirurg kan dat zowel onder lokale verdoving als onder algemene verdoving. Ik kan me voorstellen dat dat als patiënt wat beangstigend lijkt soms, een lokale verdoving. Niemand wil daar graag prikken krijgen. Maar, ja, het voordeel daarvan is natuurlijk: je hebt geen anesthesie nodig, dus je bent algemeen veel sneller hersteld. Niet zozeer het wondje, maar gewoon: je bent niet suf of niet misselijk na de ingreep. Er gaat ook een lagere kost mee gepaard, want je hebt geen operatiekwartier in een ziekenhuis nodig. Je hebt geen anesthesist nodig. En, ja, toch zijn veel patiënten nog verbaasd dat het überhaupt mogelijk is.

 

Nu, er zijn ook voordelen aan algemene anesthesie natuurlijk, hè. Bijvoorbeeld voor patiënten die toch wel wat angstig zijn, die dat echt niet zien zitten om die prikjes te voelen. Of wanneer we die ingreep combineren met andere ingrepen, een grotere ingreep die sowieso moeten plaatsvinden in het grote operatiekwartier, of bij heel uitgebreide correcties.

 

Ja, en dan is er de operatie zelf, waarbij er dus een deel van de schaamlip wordt weggenomen. En dat kan zijn door daar een wig uit te nemen of een wedge uit te nemen. Of dat kan zijn door de schaamlip te trimmen, korter te maken. En dat, dat is de meest eenvoudige techniek waarbij dat de uitstekende rand van de schaamlip over de ganse lengte of toch waar dat het teveel zit, wordt verwijderd. Voordeel daarbij is dat dat technisch toch een relatief eenvoudige ingreep is die voorspelbare resultaten geeft en die ook een correctie kan geven van de pigmentatie, die vaak wat meer aanwezig is op de rand van de kleine schaamlippen. Nu, een nadeel is dat de natuurlijke rand van de schaamlip, die vaak wat onregelmatig is, daardoor verdwijnt en dat er een litteken loopt over de ganse lengte van de schaamlip.

 

En dan is er die andere techniek waarbij er dus een wig of een wedge wordt verwijderd. Dat is een driehoekig segment dat centraal wordt verwijderd. Voordeel daarbij is dat de natuurlijke rand van de schaamlippen blijft behouden, wat dat toch vaak een natuurlijker uitzicht heeft. Nadeel is dat dat technisch wat uitdagender is en dat er ook een groter risico is op het openvallen van een wonde, of een wonddehiscentie noemen we dat.

 

En dan zijn er nog technieken die dat combineren met een verkleining van het weefsel rond de clitoral hood indien dat nodig is. Maar daar dienen we wel heel voorzichtig te zijn, want dat is zeer gevoelig weefsel en er kunnen natuurlijk ook dingen mee mislopen, maar die bespreken we straks nog.

 

Eens het teveel aan weefsel is verwijderd, moeten we natuurlijk die wonden sluiten. Meestal gaat dat gebeuren met een oplosbare hechting, dus die nadien niet meer moet verwijderd worden, die spontaan gaan verdwijnen.

 

Maar dat kan wel even duren. Dat kan enkele weken duren. Is ook helemaal geen probleem. Die knoopjes kan je ook zien, kan je vaak ook voelen. Ook dat is allemaal normaal. We kunnen daar heel weinig verband aan doen natuurlijk. Dat is geen wonde waar je zo maar even een plakker op doet. Dus meestal werken we met een soort absorberend maandverband, voor als er nog een beetje wondvocht lekt, als er nog een beetje bloed lekt, dat het dat wel kan opvangen.

 

Ja, en hoe verloopt dan het herstel? Wel doorgaans de eerste week en zeker de eerste dagen is er een belangrijke factor zwelling. Dat is weefsel dat heel gemakkelijk zwelt. Dat kan ook blauw verkleuren, kan een trekkend gevoel geven en we gaan vragen om goed te koelen. Matig koelen is dan vooral de boodschap. Nooit ijs rechtstreeks aanbrengen op een wonde, op een pas gesloten wonde, want dan gaat er een vrieswonde ontstaan en dan gaat het uiteraard ook niet genezen.

 

Hygiëne is belangrijk. Douchen mag, mag normaal gezien heel snel, maar dan dien je voorzichtig te zijn bij het drogen van de wonde. Dus waarbij dat je voorzichtig gaat droogdeppen, maar niet gaat wrijven over de wonde. We gaan ook vragen om de suturen te ontsmetten, en ook attent te zijn bij elk toiletbezoek om de juiste hygiëne toe te passen, niet zomaar met toiletpapier over die wonde te wrijven, maar heel zachtjes te deppen of af te spoelen onder de douche. Hygiëne is uiteraard heel belangrijk en toch wel een moeilijke in die zone.

 

De eerste dagen gaan we ook vragen om in de mate van het mogelijke hoogstand toe te passen. Dat is natuurlijk niet evident, maar je kan je voorstellen als je heel de dag recht staat, dat er dan wel wat zwelling en dus spanning op die suturen komt. Dus hoogstand, en dat betekent dan vooral jouw bekken wat in de lucht. Dat gaat helpen bij het sneller laten genezen van de wondjes.

 

Sporten. We gaan vragen om vier tot zes weken geen intense, intensieve sport uit te oefenen. Wandelen mag uiteraard wel en met mate. Als je luistert naar jouw lichaam, dan ga je ook merken dat je vrij vlot toch in beweging gaat kunnen komen.

 

Maar altijd attent zijn op wondjes die nog niet volledig genezen zijn en littekens die ook nog moeten aansterken in die eerste zes weken. Hetzelfde voor seksuele activiteit. Daar gaan we ook vragen om die eerste zes weken aandacht te besteden dat die wondjes nog kunnen openvallen en dat de littekens nog dienen aan te sterken. Dus dat je daar ook mee wacht in die eerste periode.

 

Ja, en al die richtlijnen, die zijn er natuurlijk op gericht om het risico op complicaties zo laag mogelijk te houden, hè. Want een labiaplastie of een schaamlipcorrectie heeft een hoge tevredenheidsgraad, maar het is geen risicoloze ingreep.

 

Het is en blijft een chirurgische ingreep. Dat wil ook zeggen dat er complicaties aan verbonden zijn. En Margot heeft daarnet al vermeld: de zwelling, iedereen heeft zwelling. Hoeveel? Dat is een beetje persoonsafhankelijk, maar iedereen heeft zwelling. Dat noemen we dan ook niet echt een complicatie, hè.

 

Wat wel een complicatie is, bijvoorbeeld een bloeding of een hematoom. Het is heel goed doorbloed weefsel, dus het is niet ondenkbaar dat daar toch wat nabloeding is. Een infectie kan. Omdat het zo goed doorbloed weefsel is, geneest het ook wel vaak goed. Maar toch, het is niet de properste regio van ons lichaam.

 

Er zijn veel bacteriën, dus een infectie is zeker niet ondenkbaar. Dat kan dan uiteindelijk allemaal leiden tot een wondloslating of wonddehisentie. Zoals Margot daarnet ook al zei, is dat iets meer frequent wanneer we de wedge-techniek toepassen. En het is ook één van de meest besproken complicaties in de literatuur.

 

Een andere complicatie is een asymmetrie. Alhoewel we moeten opletten met dat een complicatie te noemen, want een zekere graad van asymmetrie is normaal, hè. Dus perfecte symmetrie bestaat biologisch nauwelijks. Dus, we streven natuurlijk naar een zo goed mogelijke symmetrie, maar perfect symmetrie hoeft helemaal niet.

 

De littekens zijn meestal discreet, maar het is niet ondenkbaar dat er een hypertrofisch litteken kan voorkomen. Dus een dikker litteken of eentje dat meer last geeft. Er kunnen ook gevoelsveranderingen ontstaan en dan kan het zowel gaan om hypersensitiviteit, dus heel veel gevoel, overgevoeligheid, of hyposensitiviteit, waarbij het gevoel verminderd is.

 

En dan een laatste, maar zeker geen onbelangrijke, is wat we met een mooie term dyspareunie noemen, namelijk pijn bij seksuele betrekkingen. En dat is toch wel eentje om rekening mee te houden. Het is zeldzaam, maar het bestaat en dan is het toch wel moeilijk om vanaf te geraken.

 

Nu, we hebben het daarstraks al gezegd: we zouden graag het ook eens even hebben over de controverse die er bestaat rond een schaamlipcorrectie. Want maar logisch ook, geen enkele esthetische ingreep aan de genitalia bij de vrouw ontsnapt aan controverse. En de kritiek of de vragen die daar dan bij worden gesteld, die komen voornamelijk uit drie richtingen. In de eerste plaats: gaan we een normale anatomische variatie, gaan we dat, met een moeilijk woord, medicaliseren? Of gaan we dat medisch maken? Gaan we daar een probleem van maken? Want we hebben het al gezegd: de kleine schaamlippen vertonen van nature gewoon een enorme variatie aan grootte, aan vorm, aan kleur, aan asymmetrie. En wetenschappelijke studies hebben eigenlijk al heel duidelijk aangetoond dat er geen duidelijke grens bestaat tussen normaal en abnormaal.

 

Dus als kritiek kan je dan stellen dat vrouwen een operatie zouden ondergaan voor een anatomie die eigenlijk volledig normaal is. Wat het dan meteen een esthetische indicatie maakt.

 

Ja, een beetje in dezelfde lijn, maar een tweede kritiek is: ja, dat schoonheidsideaal of wat vrouwen dan denken dat normaal is, van waar komt dat? En dan wordt er natuurlijk direct gekeken naar social media, maar ook naar pornografie. Door meer en meer ontharing, door meer en meer beelden op social media. Vrouwen worden gewoon veel vaker geconfronteerd met beelden van vulva's. Veel meer dan vroeger.

 

Maar het probleem is een beetje dat die beelden vaak niet heel verscheiden zijn, hè. Dus vaak is dat maar een heel beperkt deel van het spectrum aan normale vulva's die we te zien krijgen. En ja, sommige auteurs vrezen dan ook dat vrouwen hierdoor een beetje ten onrechte gaan denken dat hun anatomie afwijkend is.

 

Dus het is heel belangrijk om daar, natuurlijk wij als arts, maar misschien ook een beetje als maatschappij, dat we allemaal instaan voor een goeie voorlichting. Dus wij als arts bijvoorbeeld op de consultatie. Het zou heel fout zijn om alleen maar te gaan bespreken wat de ingreep is, wat het herstel is, wat technisch mogelijk is.

 

Voor ons ook heel belangrijk dat we gaan bespreken wat normaal is en als wij iets zien en/of een vraag krijgen om iets te herstellen naar een normale situatie, terwijl eigenlijk de beginsituatie gewoon al een normale variant is, ja, dan moeten we dat ook durven uitspreken.

 

Absoluut, ja. En ten derde misschien wel de meest fundamentele discussie. Die gaat over autonomie. Sommige, voornamelijk feministisch gerichte auteurs, die beschouwen een schaamlipcorrectie een gevolg van een maatschappelijke druk die op vrouwen wordt gelegd om te voldoen aan een bepaald schoonheidsideaal En vanuit die visie bevestigt natuurlijk door het uitvoeren van die operatie dat het problematisch is hoe dat een vrouwelijk lichaam eruit ziet of zou moeten zien.

 

Maar aan de andere kant ga je dan ook lezen, het tegenovergestelde, dat als een volwassen en een goed geïnformeerde vrouw zelf beslist dat een bepaalde anatomische eigenschap stoort, dan hoort die keuze ook gerespecteerd te worden. En vanuit dat perspectief is het misschien, ja, eerder betuttelend om te suggereren dat een vrouw niet zelf zou kunnen beslissen wat ze met haar lichaam doet.

 

Ja, je merkt al dat het meer is dan alleen maar de ingreep, hè. Er heerst echt wel wat, ja, wat controverse rond die, die zeker mee moet genomen worden in het hele denkproces. En voor ons als chirurg, als behandelaar ja, krijgen we dan heel vaak de vraag of stellen we onszelf heel vaak de vraag van: waar ligt onze verantwoordelijkheid?

 

En de meeste experts zijn het uiteindelijk wel over één punt eens: onze rol is niet om elke vraag van de patiënt automatisch uit te voeren, hè, maar ook niet om elke vraag principieel af te wijzen. Voor ons een goeie kandidaat voor zo'n labiaplastie, voor zo'n schaamlipcorrectie, is iemand die begrijpt dat er een enorme normale anatomische variatie bestaat. Is een patiënt die ook realistische verwachtingen heeft, die hinder ervaart. Of dat dat dan esthetisch of functioneel is, dat laten we dan in het midden. En ook iemand die die beslissing zelfstandig neemt, zonder externe druk neemt en ook begrijpt dat daar complicaties kunnen voorkomen.

 

Ja, de controverse gaat dus eigenlijk minder over de operatie zelf, maar gaat vooral over de vraag: wie dan een geschikte kandidaat is, wanneer de operatie kan uitgevoerd worden en waarom ze wordt uitgevoerd.

 

En net daarom blijft een uitgebreid gesprek voor zo'n beslissing misschien wel het allerbelangrijkste onderdeel van de behandeling. Ja, ik denk de belangrijkste boodschap die we jou met deze podcast willen meegeven is: weet gewoon dat er heel veel anatomische variatie bestaat. En eigenlijk bestaat er niet zoiets als een abnormale vulva. 📍

 

Dus, maar als je er hinder van ondervindt, Informeer dan even bij een chirurg. En als je stappen zet om er iets aan te doen, ja, doe het dan vooral voor jezelf en doe het niet voor iemand anders. Weet dat er complicaties zijn, maar als hart onder de riem: weet ook dat er wel een hele hoge tevredenheidsgraad is bij patiënten die zich uiteindelijk laten opereren.

 

Zo is dat. Stof om over na te denken. Dank je wel voor het luisteren. Dank u wel om te luisteren. Tot de volgende keer. Dan hebben we aflevering nummer 100. Oeh, spannend! Daaaaaag!